Οι «προβλέψεις» του καθηγητή γεωπολιτικής Γιώργου Φίλη

Απ’ την αρχή του πολέμου, μου έκαναν εντύπωση τα εξής:

1. Το πόσο έξω έπεφταν ένα σωρό καθηγητές που θεωρούνται αξιοσέβαστοι αναλυτές γεωπολιτικών ζητημάτων

2. Η έμφαση «ξερόλα» με την οποία παρουσίαζαν ως σίγουρα γεγονότα τις αποτυχημένες αναλύσεις τους, ακόμα και όταν είχαν διαψευστεί οι προηγούμενες

3. Το ότι ποτέ δεν έκαναν αυτοκριτική

4. Το πόσο συχνά συνεχίζουν να τους καλούν κάποια ΜΜΕ ως ειδήμονες

Για κάποιους υπάρχουν φήμες περί σύνδεσης με τη Ρωσία, αλλά καθώς δεν έχουν αποδειχθεί (περιμένουμε με αγωνία να μάθουμε πού διοχετευόταν τελικά το ρωσικό χρήμα όλη την προηγούμενη δεκαετία – σε ποια κόμματα, σε ποιους δημοσιογράφους και σε ποιους αναλυτές), θεωρούμε ότι είναι οι πραγματικές τους απόψεις.

Πόσο αμερόληπτοι όμως είναι;

Στην περίπτωση του καθηγητή Γιώργου Φίλη, φαίνεται πως σχεδόν όλες οι αναλύσεις του έχουν ένα φιλορωσικό πρόσημο. Μπορεί να είναι σύμπτωση, όμως σε λίγο θα κλείσουμε χρόνο που σχεδόν κάθε παρέμβασή του εξηγεί είτε γιατί οι Ρώσοι τα πάνε περίφημα στον πόλεμο, ή γιατί κι όταν φαίνεται πως δεν τα πάνε καλά στην πραγματικότητα τα πάνε καθώς αυτή είναι η στρατηγική τους.

Ενδιαφέρον είναι πως όσο μελέτησα τις δημόσιες παρεμβάσεις του (παραδέχομαι πως μπορεί να μου ξέφυγαν κάποιες, γι’ αυτό του ζήτησα, όπως επιτάσσει η δεοντολογία να μου μιλήσει, αλλά με αγνόησε) για την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, κι ενώ βρήκα πολλές προβλέψεις που υποστήριζαν ότι η Ρωσία όπου να ‘ναι νικάει, δεν βρήκα ούτε μία που να προβλέπει τις τεράστιες νίκες των Ουκρανών.

Μερικές απ’ τις πιο χαρακτηριστικές του δηλώσεις δημοσιεύτηκαν τις προάλλες στο Facebook του κυρίου Χρήστου Σιδέρη, και έγιναν viral. Προσωπικά πρωτοείδα τη συλλογή δηλώσεων στο Twitter.

Πάμε να δούμε τι σταχυολόγησε λοιπόν ο κύριος Σιδέρης

(τα περισσότερα από ανάρτηση του Αλιόσα στο phorum.com.gr με μερικές δικές μου προσθήκες και κάποια ενδεικτικά βίντεο)

Γιώργος Φίλης (22-2-2022): Σοκ και δέος στην Ουκρανία! Κίνδυνος καταστροφής της Δύσης

Γιώργος Φίλης (24-2-2022): Θα αλλάξει τον χάρτη της Ευρώπης ο Πούτιν

Γιώργος Φίλης (25-2-2022) “Η Ουκρανία θα γίνει μία περίκλειστη χώρα.”

Γιώργος Φίλης (25-2-2022 “Η Ρωσία κατέλαβε μια χώρα μεγαλύτερη σ έκταση από την Γαλλία”

Γιώργος Φίλης (25-2-2022 “Οι Ρώσοι θα έχουν ετοιμάσει ήδη τη νέα κυβέρνηση, είναι μελετημένο το σχέδιο”

Γιώργος Φίλης (27-2-2022) “Επειδή η Ρωσία έχει το πάνω χέρι, επί του πεδίου, θα είναι αυτή που θα καθορίσει τους όρους των διαπραγματεύσεων”

Γιώργος Φίλης (27-2-2022) “Η Ουκρανία θα εξαφανιστεί από τον χάρτη”

Γιώργος Φίλης (2-3-2022) “Στρατηγική περικύκλωσης από τη Ρωσία στην Ουκρανία”

Γιώργος Φίλης (2-3-2022) «Η βοήθεια της Δύσης δεν θα φτάσει ποτέ στην Ουκρανία»

Γιώργος Φίλης (3-3-2022) “Είναι θέμα ημερών η επικράτηση της Ρωσίας στο Ουκρανικό μέτωπο”

Γιώργος Φίλης (3-3-2022) ”Δεν θα φτάσει ποτέ η βοήθεια της Δύσης στο Ουκρανικό μέτωπο”

Γιώργος Φίλης (5-3-2022) «Ο Πούτιν δεν μπορεί να δεχτεί τίποτα άλλο, πλην της πλήρους και χωρίς όρους υποταγής της Ουκρανίας»

Γιώργος Φίλης (5-3-2022) “Δεν ξέρουν με ποιον τα έβαλαν οι Ουκρανοί Απροετοίμαστη η Δύση, Απροετοίμαστη η Ουκρανία“

Γιώργος Φίλης (10-3-2022) “Ο κλοιός έχει αρχίσει να σφίγγει γύρω από το Κίεβο. Θα πάμε σε εκατόμβη νεκρών”.

Γιώργος Φίλης (14-3-2022) “Βαδίζουμε στην κορύφωση του δράματος”

Γιώργος Φίλης (15-3-2022) “Όσο καθυστερεί τόσο χάνει ο Ζελένσκι “

Γιώργος Φίλης (17-3-2022) “Τεράστια η αλληλεγγύη της Δύσης στην Ουκρανία… Έκοψε στους Ρώσους το Instagram!”

Γιώργος Φίλης (17-3-2022) “Η Ουκρανία θα πέσει – Οι Ουκρανοί θα ηττηθούν”

Γιώργος Φίλης (27-3-2022) “Η Ρωσία σε τακτικό επίπεδο είναι μέσα στους στόχους της”

Γιώργος Φίλης: (28-3-2022) “Να ζητήσουμε από ΝΑΤΟ ενίσχυση εξοπλισμού των νήσων Αιγαίου, λόγω κινδύνου από Ρωσία”

Γιώργος Φίλης: (28-3-2022) “Την Δύση κυβερνούν αλαζόνες που δεν έχουν ιδέα. Σε κρίση η Ελλάδα θα έχει έλλειψη τροφών”

Γιώργος Φίλης: (31-3-2022) “Η Ουκρανία βαδίζει προς κατάρρευση”.

Γιώργος Φίλης: (31-3-2022) “Η ρωσική στρατηγική θα διδάσκεται μελλοντικά στις στρατιωτικές σχολές”

Γιώργος Φίλης: (2-4-2022) “Η Ρωσία θα νικήσει όπως νίκησαν οι Σοβιετικοί τους Φιλανδούς το 1939″(…)

κλπ κλπ μέχρι που φτάνουμε στο τώρα, με νέες φιλορωσικές προβλέψεις:

Γιώργος Φίλης (11-11-2022): “Δεν έχει τελειώσει όλη ιστορία δηλαδή, δεν έκαναν δημοψήφισμα στην Χερσώνα οι Ρώσοι για να αφήσουν την πρωτεύουσα της περιοχής τους Ουκρανούς. Είναι ξεκάθαρα τα πράγματα για όποιον γνωρίζει και ιστορία και γνωρίζει και έχει και κάποια άποψη για την στρατιωτική ιστορία και της περιοχής και το πώς λειτουργούν οι Ρώσοι και το πώς γίνεται όλη αυτή η ιστορία όλη αυτή η αναδίπλωση. Καταλαβαίνουμε ότι δεν είναι ακόμα κάτι το οποίο σε στρατιωτικό επίπεδο θα αλλάξει το ρου του του αγώνα είναι όμως φυσικά το πολιτικό μήνυμα, αν και εφόσον οι Ουκρανοί μπούνε στη Χερσώνα…”

***

Η Ρωσική προπαγάνδα περί του «παντοδύναμου» στρατού της με τις «απίστευτα προηγμένες και θανατηφόρες» τεχνολογίες ήταν όντως πειστική στην αρχή οπότε πολλοί ήταν σίγουροι για τη γρήγορη ρωσική νίκη.

Όμως, πολλοί αναλυτές (που καθώς ανακοίνωναν έναν ταχύτατο θρίαμβο των Ρώσων έβλεπες τη χαρά και τον ενθουσιασμό στο μάτι τους), συνέχιζαν να κάνουν φιλορωσικές προβλέψεις και αναλύσεις ακόμα κι όταν αποδεικνυόταν ότι οι προηγούμενές τους είχαν αποτύχει παταγωδώς, χωρίς ποτέ να αναλαμβάνουν την ευθύνη για τα προηγούμενα λάθη τους. (Ξαναλέω πως δεν βρήκα κάτι σχετικό, αν υπήρχε θα χαιρόμουν να είχε δεχτεί ο κύριος Φίλης το αίτημά μου για συνέντευξη και να μου τα είχε αναφέρει. Του ζήτησα να μου μιλήσει, είδε το αίτημά μου, επιβεβαίωσε ότι το διάβασε, αλλά προτίμησε να μην μου απαντήσει καν.)

Έχω ακούσει τον κ. Φίλη να υποστηρίζει στο ραδιόφωνο του Alpha ότι αυτός περιγράφει πάντα την κατάσταση όπως είναι:

«Αυτός είναι ο ρόλος για εμάς τους διεθνολόγους. Είναι είναι να πούμε, πώς είναι η κατάσταση και όχι όπως θέλουμε να είναι. Μόνο τότε θα κάνεις στρατηγική, αν δεις πως είναι στεγνά η κατάσταση.»

Οπότε, προκαλεί εντύπωση η αντιληπτική του ικανότητα, καθώς βλέπει την κατάσταση σχεδόν πάντα θετική για τη Ρωσία, τη στιγμή που σαφές δείγμα αποτυχίας του ρωσικού σχεδιασμού είναι οι πολλαπλές αντικαταστάσεις Ρώσων στρατηγών.

Όταν 20 στις 20 προβλέψεις του ευνοούν τη Ρωσία, για ποιο λόγο να ενδιαφερθούμε για την επόμενη, αφού, λογικά, ήδη την φανταζόμαστε; Ακόμα και να έπεφτε μέσα (πράγμα που δεν συμβαίνει συχνά), ποια θα ήταν η χρησιμότητά της;

Και τελικά: Αν έβλεπε μαζεμένες ο ίδιος όλες τις δηλώσεις του απέξω, θα πίστευε πως τις είχε κάνει κάποιος αντικειμενικός παρατηρητής; Τι συμπέρασμα θα έβγαζε ο ίδιος;

Ποτέ δεν θα μάθουμε. Και δεν θα μάθουμε όχι μόνο γιατί δεν δέχτηκε να μου μιλήσει, αλλά επειδή στα πολλά και διάφορα κανάλια που τον καλούν (ειδικά στο Kontra Channel), δεν τον ρωτούν σχετικά.

Ενώ είναι εντυπωσιακά άστοχος σε προβλέψεις και αναλύσεις, κανένας συνομιλητής του δεν τον προκαλεί, αλλά κάνουν όλοι λες και είναι κάποιος προφήτης που ξέρει για τι μιλάει.

***

Κάνουμε λάθος να ζητούμε από ανθρώπους που μελετούν το παρελθόν, να προβλέψουν το μέλλον

Είχε γράψει για το σάιτ μας ο κ. Νίκος Κουρής σχετικά για τους λόγους που οι συγκεκριμένοι αναλυτές πέφτουν συνεχώς τόσο έξω:

«Πρώτος λόγος, είναι πως έχουν σπουδάσει και εξειδικευθεί πάνω σε γεγονότα ιστορικά. Γεγονότα που εχουν τελειώσει, και έχουν νικητή και ηττημένο. Με νικητές που κάναν τις “σωστές” επιλογές και ηττημένους που έκαναν τις “λάθος”. Οι ιστορικοί και οι αναλυτές, πολλές φορές ερμηνεύουν τα γεγονότα και αξιολογούν τους πρωταγωνιστές τους, απόλυτα και βάσει αποτελέσματος, [χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τους πως άλλες 99 φορές αν γινόταν η οποιαδήποτε μάχη, μπορεί να έδινε τελείως διαφορετικά αποτελέσματα].

Όταν τους καλέσουν λοιπόν, να εκτιμήσουν παροντικές ή μελλοντικές καταστάσεις, θα μιλήσουν με απολυτοσύνη και όχι με πιθανά σενάρια.

Εδώ έρχεται κ ο δεύτερος λόγος: Η τραϊμπαλιστική μεροληψία, που θα έπρεπε να την θεωρούμε αυτονόητη και όχι απαραίτητα καταδικαστέα. Στην δουλειά μου εμένα δε, είναι υπερπολύτιμο εργαλείο. Πρέπει να θυμώσεις αν η δημοσκόπηση του ΣΚΑΙ έχει απόκλιση υπέρ της ΝΔ, και της Αυγής υπέρ του Αλέξη; Θα ήταν μάλλον καλύτερο να την ποσοστοποιήσεις, και να προβλέψεις πού θα κινηθούν τα υπόλοιπα κόμματα και να στοιχηματίσεις ανάλογα.

Αν λοιπόν μελετήσεις παλαιότερες απόψεις πολιτικών, αναλυτών, δημοσιογράφων και διανοούμενων για παρεμφερή θέματα, μπορείς με ακρίβεια να ξέρεις και τι θα πουν. Μειώνει αυτό, την αξιοπιστία τους; Δυστυχώς, σε μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας μας, που θεωρεί φυσικά και όχι κατασκευασμένα μεγέθη την αντικειμενικότητα, τη δικαιοσύνη, την ελευθερία κλπ, την μειώνει, ειδικά αν δεν συμπίπτει με την ατομική τους θεώρηση.

Και μιας και μπήκαμε στην ατέλειωτη και καθόλου βαρετή μάχη αντικειμενικού- υποκειμενικού, να σας πω την “αντικειμενική” μου άποψη. Όσο περισσότερο στόμφο, θυμό κ ρητορικές παύσεις βλέπετε, τόσο πιο μακριά να τρέχετε. Σημαίνει πως ο ομιλών έχει ασχολήθει περισσότερο με το πως θα πει κάτι, παρά με το τι.

Ειδικά όταν θα προέρχεται από κάποιον ειδήμονα, με πολλές γνώσεις στο αντικείμενο: Η πιθανότητα, να έχει διαλέξει τα δεδομένα που υπηρετούν το αφήγημά του, είναι αρκετά μεγάλη, και χωρίς καν να έχει πει “ψέματα”. Ο ειδήμων αυτός όμως, σε ένα παιχνίδι με νίκες-ήττες, θα ήταν πολύ χαμένος, εκτός αν ήταν πολύ τυχερός. Θα μπορούσα να σας πω και για standard deviation, και ποια είναι η πιθανότητα κάποιος που πάντα υποστηρίζει την ίδια πλευρά να μην είναι απόλυτα προβλέψιμος. Θα πάμε όμως σε αριθμούς τύπου 0,00001% και δεν είναι σωστό αυτό για καθηγητές με 40 σελίδες βιογραφικό.

Το δεδομένο όμως είναι πως αυτοί οι άνθρωποι διαπρέπουν σε πανεπιστήμια και τηλεοπτικά κανάλια. Όμως δεν χαίρουν ιδιαίτερης εκτίμησης σε μέρη που οι αποφάσεις έχουν κόστος ή κέρδος.»

Η τελική ερώτηση

Δυστυχώς ακόμη και μετά τη δεύτερη όχλησή μου, ο κ. Φίλης δεν δέχτηκε να απαντήσει στις ερωτήσεις μου, και ειδικά σε αυτήν που με έκαιγε πιο πολύ να τον ρωτήσω:

«Κύριε Φίλη, όταν είπατε, μιλώντας για όσα γίνονταν τον περασμένο Μάρτιο, πως Η ρωσική στρατηγική θα διδάσκεται μελλοντικά στις στρατιωτικές σχολές, εννοούσατε ότι θα διδασκόταν ως επιτυχημένη; Ή ως παράδειγμα προς αποφυγή;

hellenic sunrise 2

Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου